Trường Đại học Bách khoa Hà Nội góp ý cho dự thảo một số thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Email In PDF

Ngày 8/4/2019, Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã có buổi làm việc với Lãnh đạo, cán bộ chủ chốt của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội nhằm lấy ý kiến đóng góp cho các dự thảo thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo liên quan đến nhóm nghiên cứu mạnh, đầu tư trọng điểm và thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục đại học.

Tiêu chí xây dựng nhóm nghiên cứu mạnh ở các cơ sở giáo dục đại học (GDĐH) là vấn đề nhận được nhiều ý kiến hơn cả tại buổi làm việc và có sự nhất trí cao về sự cần thiết ban hành văn bản này.
Tuy nhiên, để có tiêu chí cụ thể xác định nhóm nghiên cứu, vấn đề đặt ra là định nghĩa thế nào là nhóm nghiên cứu mạnh? Phần lớn các ý kiến đều cho rằng, nhóm nghiên cứu mạnh phải giữ vai trò dẫn dắt các nhóm khác và sẽ nằm ở các trường đại học. Theo Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội Hoàng Minh Sơn, không nên quy định cứng nhắc trong từng tiêu chí (như đạt bao nhiêu bài báo quốc tế trên tạp chí chuyên ngành) mà nên đặt mục tiêu tổng thể. Khi triển khai Thông tư phải giúp ngành giáo dục và đào tạo xây dựng thành công các nhóm nghiên cứu mạnh ở các cơ sở GDĐH, để từ đó các nhóm này có đủ năng lực tập hợp, phát triển cả đội ngũ nghiên cứu trong các lĩnh vực cho các trường. Do vậy, trưởng nhóm nghiên cứu cũng không nên “bó” ở độ tuổi và quốc tịch...
Mặt khác, một số nhà quản lý cho rằng, nhóm nghiên cứu mạnh nên gồm nhiều kích cỡ và được đặt trong điều kiện các cơ sở GDĐH được trao quyền tự chủ. Nhóm nghiên cứu mạnh cũng cần dựa trên khối ngành, như vậy sẽ phát huy được sự cạnh tranh trong toàn bộ hệ thống GDĐH. Trên thực tế, các nhà khoa học trình độ cao sẽ có nhiệm vụ dẫn dắt các nhóm này phát triển và các cơ sở GDĐH sẽ phải thi đua không chỉ thu hút được các nhà khoa học tài năng dẫn dắt các nhóm nghiên cứu trở thành “mạnh” mà còn tập trung đầu tư nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, thu hút nhân tài, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, các đơn vị nghiên cứu... Thông qua các nhóm này, sẽ cho ra những kết quả nghiên cứu mới, và đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng cao cho xã hội.
Về thời gian vận hành của một nhóm nghiên cứu, GS.TS Tô Kim Anh -nguyên Viện trưởng Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm cho rằng, ngày nay với tốc độ phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, thì nếu tính 5 năm cho một nhóm nghiên cứu là dài. Nhà nước phải luôn tổ chức hỗ trợ cho các ý tưởng nghiên cứu mới, các nhóm mới, do đó cần cân nhắc thêm về thời gian cho phù hợp. PGS.TS Nguyễn Quang Địch (Viện Tự động hóa) nêu ý kiến: Một nhóm nghiên cứu mạnh nên trong khoảng từ 3-5 năm, trong đó ngay từ đầu chú trọng tiêu chí tạo dựng hợp tác hiệu quả với doanh nghiệp thông qua hợp đồng ký kết. Mặt khác, nhóm nghiên cứu mạnh nên theo cách đánh giá trực tuyến mà vẫn đảm bảo sự chính xác và công bằng chứ không nhất định phải thành lập hội đồng, đỡ tốn thời gian mà chưa chắc đã hiệu quả.
Nguyên Hiệu trưởng Nhà trường Nguyễn Trọng Giảng cũng cho rằng, duy trì nhóm nghiên cứu mạnh, nhất quyết phải áp dụng cơ chế cạnh tranh thông qua các nhiệm vụ nghiên cứu. Và chú ý phải gắn nhiệm vụ với vật tư, thiết bị và học bổng cho người làm nghiên cứu.
Về khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, PGS.TS Nguyễn Trung Dũng - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển công nghệ Bách khoa Hà Nội (BK-Holdings) cho biết, hiện có không ít cơ sở GDĐH tách khởi nghiệp khỏi hoạt động đổi mới sáng tạo, thành lập trung tâm khởi nghiệp nhưng lại không đưa ra được chiến lược, định hướng phát triển… Như thế là chưa chuẩn. Khởi nghiệp cần phải gắn với đổi mới sáng tạo và vai trò của các cơ sở GDĐH là rất lớn, đặc biệt trường đại học đa ngành. Kinh nghiệm các nước cho thấy, việc phân tầng đầu tư là phù hợp và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cần có sự dẫn dắt của Nhà nước. GS.TS Nguyễn Trọng Giảng bổ sung, nhìn nhận vấn đề khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cần sáng rõ, tránh lý thuyết, hàn lâm. Không nên đưa hoạt động chuyển giao công nghệ vào quá trình này.
Bàn về cơ chế chính sách đầu tư phát triển một số phòng thí nghiệm, chương trình nghiên cứu để phát triển một số đại học/trường đại học trọng điểm, nhiều ý kiến cho rằng, thật đáng tiếc là đã có lúc chúng ta đầu tư trang thiết bị cho các trường đại học mà không gắn với các nhiệm vụ KH&CN cụ thể nên dù thiết bị đắt tiền nhưng tần suất sử dụng thấp và hiệu quả chưa cao. GS.TS Nguyễn Trọng Giảng đề xuất, sắp tới, Nhà nước cần có chính sách cấp học bổng nghiên cứu thông qua các nhiệm vụ. Từ năm 2019, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã mạnh dạn đầu tư học bổng cho nghiên cứu sinh thông qua các chương trình đào tạo gắn với nghiên cứu, song về lâu dài thì Trường khó có thể duy trì.
Tin và ảnh: CTH

 

 

Hình ảnh hoạt động

Liên kết website

logo petech