Giải Nobel Hòa bình năm 2017

Thứ bảy, 07/10/2017 - 12:20 KH&CN nước ngoài
In

alt

Ngày 6/10/2017, Ủy ban Nobel Na Uy đã quyết định trao Giải Nobel Hòa bình năm 2017 cho Chiến dịch quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (International Campaign to Abolish Nuclear Weapons - ICAN) nhằm công nhận "hoạt động của ICAN trong việc thu hút sự chú ý đến những hậu quả thảm khốc do sử dụng bất cứ loại vũ khí hạt nhân nào và những nỗ lực đi đầu tạo nền móng để đạt được một hiệp ước cấm loại vũ khí này".

Chúng ta đang sống trong một thế giới mà nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân ngày càng lớn hơn so với nhiều năm trước. Một số quốc gia đang hiện đại hóa vũ khí hạt nhân của mình và mối nguy hiểm thực sự là nhiều quốc gia sẽ cố gắng mua vũ khí hạt nhân, điều này được minh họa rõ nét qua trường hợp Bắc Triều Tiên. Vũ khí hạt nhân luôn là một mối đe dọa đối với nhân loại và mọi sự sống trên Trái đất. Thông qua các hiệp định quốc tế, cộng đồng quốc tế đã từng thông qua các thỏa thuận về cấm sử dụng mìn, bom, đạn chum, vũ khí sinh học và hóa học. Vũ khí hạt nhân thậm chí còn có sức phá hủy khủng khiếp hơn, nhưng lại chưa được đưa vào làm đối tượng của một lệnh cấm pháp lý quốc tế tương tự nào.
Thông qua hoạt động của mình, ICAN đã giúp xóa dần khoảng cách pháp lý này. Một lập luận quan trọng để cấm vũ khí hạt nhân là sự đau khổ không thể chấp nhận được mà con người phải hứng chịu khi một cuộc chiến hạt nhân gây ra. ICAN là liên minh của các tổ chức phi chính phủ từ khoảng 100 quốc gia khác nhau trên toàn cầu. Liên minh này là động lực thúc đẩy các quốc gia trên thế giới cam kết hợp tác với tất cả các bên liên quan trong nỗ lực bài trừ, cấm và loại bỏ vũ khí hạt nhân. Đến nay, 108 quốc gia đã thực hiện cam kết này, được gọi là Lời tuyên thệ Nhân đạo.
Hơn nữa, ICAN là một tổ chức xã hội có công đi đầu trong nỗ lực đạt được một lệnh cấm vũ khí hạt nhân theo luật pháp quốc tế. Vào ngày 7/7/2017, 122 trong số các quốc gia thành viên của Liên Hợp quốc đã tham gia Hiệp ước về Cấm vũ khí hạt nhân. Ngay sau khi hiệp ước được 50 quốc gia đã phê chuẩn, việc cấm vũ khí hạt nhân sẽ có hiệu lực và sẽ bị ràng buộc theo luật quốc tế cho tất cả các nước tham gia hiệp ước.
Ủy ban Nobel Na Uy nhận ra rằng, một lệnh cấm pháp lý quốc tế tự nó sẽ không loại bỏ được vũ khí hạt nhân và cho đến nay, cả các quốc gia đã có vũ khí hạt nhân cũng như các nước đồng minh thân thiết của họ đều không ủng hộ Hiệp ước về Cấm vũ khí hạt nhân. Ủy ban này muốn nhấn mạnh rằng, các bước tiếp theo nhằm tiến tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân phải có sự tham gia của các quốc gia đã trang bị vũ khí hạt nhân. Giải thưởng Hòa bình năm nay do đó cũng kêu gọi các quốc gia này tiến hành các cuộc đàm phán nghiêm túc nhằm cân bằng và giám sát việc loại bỏ dần 15.000 vũ khí hạt nhân trên thế giới. 5 quốc gia hiện đang có vũ khí hạt nhân là Mỹ, Nga, Anh, Pháp và Trung Quốc đã cam kết thực hiện mục tiêu này thông qua việc gia nhập Hiệp ước về Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) năm 1970. Hiệp ước NPT sẽ vẫn là công cụ pháp lý quốc tế chính để thúc đẩy việc giải trừ hạt nhân và ngăn chặn việc phổ biến loại vũ khí này.
Trải qua 71 năm kể từ nghị quyết đầu tiên của Đại hội đồng Liên Hợp quốc ủng hộ tầm quan trọng của việc giải trừ hạt nhân và một thế giới không vũ khí hạt nhân. Với giải thưởng năm nay, Ủy ban Nobel Na Uy mong muốn bày tỏ lòng tri ân với ICAN vì đã tạo đà cho những nỗ lực để đạt được mục tiêu này.
Quyết định trao Giải Nobel Hòa bình năm 2017 cho Chiến dịch quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân được coi là theo đúng di chúc của Alfred Nobel. Quyết định nêu rõ 3 tiêu chí để trao giải Hòa bình: Thúc đẩy tình hữu nghị giữa các quốc gia; tiến bộ của việc giải trừ quân bị và kiểm soát vũ khí; và việc tổ chức và thúc đẩy các tiến trình hòa bình. ICAN đã có những đóng góp to lớn để tiến tới giải trừ vũ khí hạt nhân. ICAN và đa số các quốc gia thành viên của Liên Hợp quốc đã đóng góp vào tình hữu nghị giữa các quốc gia bằng cách ủng hộ Lời tuyên thệ Nhân đạo. Và thông qua sự hỗ trợ sáng tạo và đầy cảm hứng cho các cuộc đàm phán của Liên Hợp quốc về một hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân, ICAN đã đóng một vai trò quan trọng trong việc mang lại cho chúng ta một đại hội hòa bình quốc tế.
Ủy ban Nobel Na Uy nhận định chắc chắn rằng, ICAN, hơn bất cứ ai khác, đã đóng góp những nỗ lực quan trọng để đạt được một thế giới không có vũ khí hạt nhân theo một hướng mới và sức mạnh mới.
 

Đinh Quang (theo nobelprize.org)

 

 

 

Bài mới hơn:

Bài cũ hơn: